प्रमथ्या प्रोच्यते द्रव्यपलात्कल्कीकृताच्छृतात् । तोयेऽष्टगुणिते तस्याः पानमाहुः पलद्वयम् ॥ मुस्तकेन्द्रयवैः सिद्धा प्रमथ्या द्विपलोन्मिता। सुशीता मधुसंयुक्ता रक्तातीसारनाशिनी (Sharangadhara Samhita Madhyamakhanda 2/150-151) REFERENCE : SHARANGADHARA SAMHITA MADHYAMA KHANDA , KWATHA KALPANA ADHYAYA;…
त्र्यूषणत्रिफलामुस्तविडङ्गचित्रकाः समाः । नवायोरजसो भागास्तच्चूर्णं क्षौद्रसर्पिषा ॥भक्षयेत् पाण्डुहृद्रोगकुष्ठार्शः कामलापहम् । नवायसमिदं चूर्ण कृष्णात्रेयेण भाषितम् ॥ (Charaka Samhita Chikitsasthana 16/70-71)REFERENCE : CHARAKA SAMHITA CHITSASTHANA, PANDUROGA CHIKITSA; CHAPTER 16; SHLOKA 70-71 INGREDIENTS…
नारिकेलं सतोयञ्च लवणेन प्रपूरितम् । मृदाऽववेष्टितं शुष्कं पक्वं गोमयवह्निना ।। पिप्पल्या भक्षितं हन्ति शूलं च परिणामजम् । वातिकं पैत्तिकञ्चापि श्लैष्मिकं सान्निपातिकम् ।। (Bhaishajya Ratnavali 30/69-70)REFERENCE - BHAISHAJYA RATNAVALI SHOOLAROGA CHIKITSA;…
साधयेत् शुद्ध शुष्कस्य लशुनस्य चतुष्पलम् । क्षीरोदकेऽष्टगुणिते क्षीरशेषं च ना पिबेत् ॥ वातगुल्ममुदावर्तं गृध्रसीं विषमज्वरम् । हृद्रोगं विद्रधिं शोथं साधयत्याशु तत्पयः ॥ (Charaka Samhita Chikitsasthana 5/95) REFERENCE : CHARAKA SAMHITA…
शुण्ठी हरीतकी मुस्ता खदिरं घनसारकम् । गुवाकभस्म मरिचं देवपुष्पं तथा त्वचम् ।। एतेषां समभागेन चूर्णमेवं विनिर्दिशेत् । तत्समं प्रक्षिपेत्तत्र चूर्णं कठिनिसभ्भवम् ।। एतद्दशनसंस्कारचूर्ण दन्तास्यरोगजित् ।। (BHAISHAJYA RATNAVALI 61/97-98) REFERENCE :…
शुद्धसूतं विषं गन्धमजमोदा फलत्रयम् ।स्वर्जि क्षारं यवक्षारं वह्निसैन्धवजीरकम् ।।११७।। सौवर्चलं विडङ्गानि सामुद्रं टङ्कणं समम् । विषमुष्टिः सर्वतुल्यं जम्बीराम्लेन मर्दयेत् ।। मरिचाभां वटीं खादेदग्निमान्द्यप्रशान्तये ।।११८ ।। (भैषज्यरत्नावली, अग्निमांद्यादिरोगाधिकार 10/93-94) REFERENCE –…
सितोपला षोडश स्यादष्टौ स्याद्वंशरोचना ॥ पिप्पली स्याच्चतुष्कर्षा स्यादेला च द्विकार्षिकी । एकः कर्षस्त्वचः कार्यश्चूर्णयेत्सर्वमेकतः ॥ सितोपलादिकं चूर्णं मधुसर्पिर्युतं लिहेत् । श्वासकासक्षयहरं हस्तपादाङ्गदाहजित् ॥ मन्दाग्निं सुप्तजिह्वत्वं पार्श्वशूलमरोचकम् । ज्वरमूर्ध्वगतं रक्तं पित्तमाशु…
अर्कपत्र रसे पक्वं हरिद्रा कल्क संयुतम् Iनाशयेत् सार्षपे तैलं पामां कच्छूं विचर्चिकाम् II (Sharangadhara Samhita 9/147) INGREDIENTS QUANTITY Haridra 1 part Sarshapa taila 4 parts Arka patra swarasa 16 parts…
त्रिकटुकमजमोदा सैन्धवं जीरकं द्वे समधरणधृतानामष्टमो हिङ्गुभागः ।प्रथम कवल भोज्य सर्पिषा चूर्णकोऽयं जनयति भृशमग्निं वातगुल्मं निहन्ति (Ashtanga Hridaya Chikitsasthana 14/59) Sl no INGREDIENTS QUANTITY 1 Shunti 1 part 2 Maricha 1…
तुल्या लवङ्गमरिच अक्षफलत्वचः स्युः सर्वैः समो निगदितः खदिरस्य सारः॥ बब्बूलवृक्षजकषाययुतं च चूर्णं कासान्निहन्ति गुटिका घटिकाष्टकान्ते ॥वातं निर्दलयन् कफं कवलयन् उन्मूलयन् पीनसंदृष्टिं निर्मलयन् प्रभां प्रवलयन् हृद्रोगं उत्सादयन् ॥निःशेषं जठरामयं प्रशमयन् उद्दीपयन्…
ayurhriday.com