SWASAKUTARA RASA
ayurhriday.com
रसो गन्धो विषं चैव टङ्कणं च मनःशिला | एतानि टङ्कमात्राणि मरिचं चाष्टटङ्ककम् ||एकैकं मरिचं दत्वा खल्वे सूक्ष्मं विमर्दयेत् | त्रिकटु टङ्कमात्रं च दत्वा पश्चाद्विचूर्णयेत् ||सर्वमेकत्र संयोज्य काचकूप्यां विनिक्षिपेत् | कासे…
ayurveda
BRIHATVATA CHINTAMANI RASA
भागत्रयं स्वर्णभस्म द्विभागं रौप्यमभ्रकम् ।लौहात् पञ्च प्रवालञ्च मौक्तिकं त्रयसम्मितम् ॥भस्मसूतं सप्तकञ्च कन्यारसविमर्दितम् ।वल्लमात्रा वटी कार्या भिषग्भि: परियत्नत: ॥यथाव्याध्यनुपानेन नाशयेद्रोगसंकुलम् ।वातरोगं पित्तकृतं निहन्ति नात्र चिन्तनम् ॥वृद्धो अपि तरुणस्पर्द्धी कन्दर्पसमविक्रम: ।दृष्ट: सिद्धफलश्चायं…
VASANTA KUSUMAKARA RASA
द्विभागं हाटकं चन्द्रं त्रयो वङ्गाहिकान्तकाः । चतुर्भागं शुद्धमभ्रं प्रवालं मौक्तिकं तथा ॥ भावयेद् गव्यदुग्धेन भावनेक्षुरसेन च। वासालाक्षारसोदीच्यरम्भाकन्दप्रसूनकैः ।। शतपत्ररसेनैव मालत्याः कुङ्कुमोदकैः । पश्चान्मृगमदैर्भाव्यं सुगन्धिरससंभवैः । कुसुमाकर विख्यातो वसन्तपदपूर्वकः l गुञ्जाद्वयेन…
MUSTADI PRAMATHYA
प्रमथ्या प्रोच्यते द्रव्यपलात्कल्कीकृताच्छृतात् । तोयेऽष्टगुणिते तस्याः पानमाहुः पलद्वयम् ॥ मुस्तकेन्द्रयवैः सिद्धा प्रमथ्या द्विपलोन्मिता। सुशीता मधुसंयुक्ता रक्तातीसारनाशिनी (Sharangadhara Samhita Madhyamakhanda 2/150-151) REFERENCE : SHARANGADHARA SAMHITA MADHYAMA KHANDA , KWATHA KALPANA ADHYAYA;…
NAVAYASA LOHAM
त्र्यूषणत्रिफलामुस्तविडङ्गचित्रकाः समाः । नवायोरजसो भागास्तच्चूर्णं क्षौद्रसर्पिषा ॥भक्षयेत् पाण्डुहृद्रोगकुष्ठार्शः कामलापहम् । नवायसमिदं चूर्ण कृष्णात्रेयेण भाषितम् ॥ (Charaka Samhita Chikitsasthana 16/70-71)REFERENCE : CHARAKA SAMHITA CHITSASTHANA, PANDUROGA CHIKITSA; CHAPTER 16; SHLOKA 70-71 INGREDIENTS…
NALIKERA LAVANAM / NALIKERA KSHARA
नारिकेलं सतोयञ्च लवणेन प्रपूरितम् । मृदाऽववेष्टितं शुष्कं पक्वं गोमयवह्निना ।। पिप्पल्या भक्षितं हन्ति शूलं च परिणामजम् । वातिकं पैत्तिकञ्चापि श्लैष्मिकं सान्निपातिकम् ।। (Bhaishajya Ratnavali 30/69-70)REFERENCE - BHAISHAJYA RATNAVALI SHOOLAROGA CHIKITSA;…
LASHUNA KSHEERA PAAKA
साधयेत् शुद्ध शुष्कस्य लशुनस्य चतुष्पलम् । क्षीरोदकेऽष्टगुणिते क्षीरशेषं च ना पिबेत् ॥ वातगुल्ममुदावर्तं गृध्रसीं विषमज्वरम् । हृद्रोगं विद्रधिं शोथं साधयत्याशु तत्पयः ॥ (Charaka Samhita Chikitsasthana 5/95) REFERENCE : CHARAKA SAMHITA…
DASHANA SAMSKAARA CHOORNAM
शुण्ठी हरीतकी मुस्ता खदिरं घनसारकम् । गुवाकभस्म मरिचं देवपुष्पं तथा त्वचम् ।। एतेषां समभागेन चूर्णमेवं विनिर्दिशेत् । तत्समं प्रक्षिपेत्तत्र चूर्णं कठिनिसभ्भवम् ।। एतद्दशनसंस्कारचूर्ण दन्तास्यरोगजित् ।। (BHAISHAJYA RATNAVALI 61/97-98) REFERENCE :…
SITOPALADI CHOORNAM
सितोपला षोडश स्यादष्टौ स्याद्वंशरोचना ॥ पिप्पली स्याच्चतुष्कर्षा स्यादेला च द्विकार्षिकी । एकः कर्षस्त्वचः कार्यश्चूर्णयेत्सर्वमेकतः ॥ सितोपलादिकं चूर्णं मधुसर्पिर्युतं लिहेत् । श्वासकासक्षयहरं हस्तपादाङ्गदाहजित् ॥ मन्दाग्निं सुप्तजिह्वत्वं पार्श्वशूलमरोचकम् । ज्वरमूर्ध्वगतं रक्तं पित्तमाशु…
ARKA TAILAM
अर्कपत्र रसे पक्वं हरिद्रा कल्क संयुतम् Iनाशयेत् सार्षपे तैलं पामां कच्छूं विचर्चिकाम् II (Sharangadhara Samhita 9/147) INGREDIENTS QUANTITY Haridra 1 part Sarshapa taila 4 parts Arka patra swarasa 16 parts…
LAGHU SOOTASHEKHARA RASA
INGREDIENTS QUANTITY METRIC EQUIVALENT Shudha Gairika 20 tola 240 g Shunti churna 10 tola 120 g Nagavalli swarasa q.s REFERENCE – Rasatantrasaara va Sidhaprayoga sangraha Prathama khanda Kharaleeya rasayana Rasatarangini…
HINGUASHTAKA CHOORNAM / ASHTACHOORNAM
त्रिकटुकमजमोदा सैन्धवं जीरकं द्वे समधरणधृतानामष्टमो हिङ्गुभागः ।प्रथम कवल भोज्य सर्पिषा चूर्णकोऽयं जनयति भृशमग्निं वातगुल्मं निहन्ति (Ashtanga Hridaya Chikitsasthana 14/59) Sl no INGREDIENTS QUANTITY 1 Shunti 1 part 2 Maricha 1…
LAVANGADI VATI
तुल्या लवङ्गमरिच अक्षफलत्वचः स्युः सर्वैः समो निगदितः खदिरस्य सारः॥ बब्बूलवृक्षजकषाययुतं च चूर्णं कासान्निहन्ति गुटिका घटिकाष्टकान्ते ॥वातं निर्दलयन् कफं कवलयन् उन्मूलयन् पीनसंदृष्टिं निर्मलयन् प्रभां प्रवलयन् हृद्रोगं उत्सादयन् ॥निःशेषं जठरामयं प्रशमयन् उद्दीपयन्…
HINGULESHWARA RASA
तुल्यांशं मर्दयेत् खल्ले पिप्पलीं हिङ्गुलं विषम् । गुञ्जाऽर्द्धं मधुना देयं वातज्वरनिवृत्तये ।। (Bhaishajya Ratnavali 5/484) Sl no INGREDIENTS QUANTITY 1 Pippali 1 part 2 Hingula 1 part 3 Visha (Vatsanabha)…