ayurveda

PUNARNAVA ASHTAKA KWATHAM

पुनर्नवाभयानिम्बदार्वी तिक्तापटोलकैः ॥ गुडूचीनागरयुतैः क्वाथो गोमूत्रसंयुतः । पाण्डुकासोदर श्वासशूल सर्वाङ्गशोथहा ॥ REFERENCE: SHARANGADHARA SAMHITA KWATHA KALPANA ADHYAAYA; CHAPTER 2; SHLOKA INGREDIENTS QUANTITY Punarnava 1 part Abhaya (Haritaki) 1 part Nimba…

RASNA SAPTAKAM KASHAYAM

रास्ना गोक्षुरकैरण्डदेवदारु पुनर्नवा । गुडूच्यारग्वधश्चैव क्वाथमेषां विपाचयेत् ॥ शुण्ठीचूर्णेन संयुक्तं पिबेज्जङ्घाकटिग्रहे । पार्श्वपृष्ठोरुपीडायामामवाते सुदुस्तरे ॥ REFERENCE: Sharangadhara Samhita Madhyama Khanda Kwatha kaplana adhyaaya; Chapter 2 ; Shloka 86-87 INGREDIENTS QUANTITY…

RASONA KALKA

शुद्धः कल्को रसोनस्य तिलतैलेन मिश्रितः l वातरोगाञ्जयेत्तीव्रान्विषमज्वरनाशनः ll (Sharangadhara Samhita 5/7) REFERENCE : SHARANGADHARA SAMHITA MADHYAMA KHANDA KALKA KALPANA ADHYAYA 5th CHAPTER; SHLOKA NO. 7 METHOD OF PREPARATION: Purified Lashuna…

NIMBA KALKA

लेपान्निम्बदलैः कल्को व्रणशोधनरोपणः ॥ भक्षणाच्छर्दिकुष्ठानि पित्तश्लेष्मकृमीञ्जयेत् । (Sharangadhara Samhita Madhyamakhanda 5/5) REFERENCE : SHARANGADHARA SAMHITA MADHYAMAKHANDA KALKA ADHYAYA 5th CHAPTER ; SHLOKA NO. 5 METHOD OF PREPARATION : Fresh leaves…

VYAGHRADI KASHAYAM

व्याघ्रीशुण्ठ्यमृताक्वाथः पिप्पलीचूर्ण संयुतः । वातश्लेष्मज्वरश्वासकासपीनसशूलजित् ॥ (Ashtanga Hridayam Chikitsa sthanam 1/61) INGREDIENTS INGREDIENTS QUANTITY Vyaghri 1 part Shunti 1 part Amrita 1 part METHOD OF PREPARATION : All the ingredients…

AROGYAVARDHINI GUTIKA

रसगन्धकलोहाभ्रशुल्बभस्म समांशकम् । त्रिफला द्विगुणा प्रोक्ता त्रिगुणश्च शिलाजतु। । चतुर्गुणं पुरं शुद्धं चित्रमूलं च तत्समम् ।तिक्ता सर्वसमा ज्ञेया सर्वं संचूर्ण्य यत्नतः । ।निम्बवृक्षदलाम्भोभिर्मर्दये‌द् द्विदिना वधि । ततश्च वटिका कार्या राजकोलफलोपमा…

TRIPHALA MASI

दहेत्कटाहे त्रिफलां सा मषी मधुसंयुता । उपदंशे प्रलेपोऽयं सद्यो रोपयति व्रणम् II (Sharangadhara Samhita ; Uttarakhanda 11/106) REFERENCE – SHARANGADHARA SAMHITA; UTTARAKHANDA, LEPAVIDHI; 11TH CHAPTER;106 SHLOKA INGREDIENTS QUANTITY Haritaki 1…

ARKA LAVANA

अर्कपत्रं सलवणमन्तर्धूमं दहेन्नरः । मस्तुना तत्पिबेत्क्षारं प्लीहगुल्मोदरापहम् ll (Bhaishajya Ratnavali 41/31) REFERNCE: BHAISHAJYA RATNAVALI; PLEEHA YAKRIT ROGA CHIKITSA ADHYAYA 41TH CHAPTER; SHLOKA NO.31 INGREDIENTS QUANTITY Arka patra 1 PART Saindhava…

PHALA VARTI

मदनं पिप्पली कुष्ठं वचा गौराश्च सर्षपा । गुडक्षारसमायुक्ताः फलवर्त्तिरिहोच्यते ।। (Bhaishajya Ratnavali 31/10) REFERENCE: BHAISHAJYA RATNAVALI UDAVARTA ANAHA CHIKITSA PRAKARANAM; 31ST CHAPTER; SHLOKA – 10 INGREDIENTS QUANTITY Madana phala 1…

VASAVALEHA

वासकस्य रसप्रस्थं माणिका सितशर्करा । पिप्पल्या द्विपलं तावत्सर्पिषश्च शनैः पचेत् ।। तस्मिल्लेहत्वमायाते शीते क्षौद्रपलाष्टकम् ।दत्त्वाऽवतारयेद्वैद्यो लीढो लेहोऽयमुत्तमः ।। हन्त्येव राजयक्ष्माणं कासं श्वासं च दारुणम् । पार्श्वशूलं च हृच्छूलं रक्तपित्तं ज्वरं…

SAPTAMRITA LOHA

मधुकं त्रिफला चूर्णमयोरजः समं लिहन् । मधुसर्पिर्युतं सम्यग् गव्यं क्षीरं पिबेदनु ॥ छर्दि सतिमिरं शूलमम्लपित्तं ज्वरं क्लमम् । आनाहं मूत्रसङ्गञ्च शोथञ्चैव निहन्ति सः।। (Bhaishajya Ratnavali30/130-131) REFERENCE : BHAISHAJYA RATNAVALI SHOOLAROGADHIKARA…

VATA VIDHWAMSA RASA

रसं गन्धकं नागवङ्गं च लोहं तथाताम्रजं व्योम निश्चन्द्रिकं च । कणा टङ्कणं त्र्यूषणं नागरं वैपृथग्भागमेकं विमर्द्यक यामम् ॥ ततो वत्सनाभं चतुःसार्धभागं दृढं मर्दयेद्भावना व्योषजात्र्त्रि: । वरा चित्रकैर्मार्कवैः कुष्ठजाद्भिस्त्रिभिर्भावयेन्निर्गुंडीभानुदुग्धै: ।। मही…

LAUHADI RASAYANAM

त्रिफलाया रसे मूत्रे गवां क्षारे च लावणे । क्रमेण चेङ्गुदीक्षारे किंशुकक्षार एव च ॥तीक्ष्णायसस्य पत्राणि वह्निवर्णानि साधयेत्। चतुरङ्गुलदीर्घाणि तिलोत्सेधतनूनि च ॥ ज्ञात्वा तान्यञ्जनाभानि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् । तानि चूर्णानि मधुना रसेनामलकस्य…

RASA PARPATI

सूतं हिङ्गुलसम्भवं हृतमलं मोटोरुबूक आर्द्रकै: दैत्येन्द्रं कचरञ्जनोद्भवजलैः प्राक् सप्तधा भावितम् ।अग्नौ कोलक कोकिलोज्ज्वलशिखे सम्यग्विलाप्य द्रुतंभृंगोत्थे सलिले निषिच्य विमलं तुल्यं ततः पेषयेत् ॥युक्त्या कज्जलिकां विधाय विबुधस्तां लोहदर्व्यां क्षिपेत् निर्दिष्टैः खलु कोकिलैश्च…

AYASKRITI

साधयेदसनादीनां पलानां विंशतिं पृथक् । द्विवहेऽपां क्षिपेत्तत्र पादस्थे द्वे शते गुडात् ॥ क्षौद्राढकार्ध पलिकं वत्सकादीं च कल्कितम् । तत्क्षौद्रपिप्पलीचूर्णप्रदिग्धे घृतभाजने ॥ स्थितं दृढे जतुसृते यवराशौ निधापयेत् । खदिराङ्गारतप्तानि बहुशोऽत्र निमज्जयेत्…

TAILA MOORCHANA

तैलं कृत्वा कटाहे दृढतरविमले मन्दमन्दानलैस्तत् । । तैलं निष्फेनभावं गतमिह च यदा शैत्यभावं समेत्य । मञ्जिष्ठारात्रिलोधैर्जलधरनलिकैः सामलैः साक्षपथ्यैः । । सूचीपुष्पा‌ङ्घ्रिनीरैरुपहितकथितैर्गन्धयोगं जहाति । तैलस्येन्दुकलांशिकैकविकसा भागोऽपि मूर्च्छाविधौ ।। ये चान्ये त्रिफलापयोदरजनीह्वीबेरलोध्रान्विताः…

SOOTASHEKHARA RASA

शुद्धं सूतं मृतं स्वर्णं टङ्कणं वत्सनाभः | व्योषमुन्मत्तबीजं च गन्धकं ताम्रभस्मकम् ||चतुर्जातं शङ्खभस्म बिल्वमज्जा कचोरकम् | सर्वं समं क्षिपेत्खल्वे मर्द्यं भृङ्गरसैर्दिनम् ||गुञ्जामात्रां वटीं कृत्वा द्विगुञ्जे मधुसर्पिषी | भक्षयेदम्लपित्तघ्नो वान्तिशूलामयापहः ||पञ्च…

SHANKA VATI

चिञ्चाक्षारपलं पटुव्रजपलं निम्बूरसे कल्कितम् । तस्मिन् शङ्खपलं प्रतप्तमसकृत् संस्थाप्य शीर्णावधि ।।हिङ्गुव्योषपलं रसामृतबलीन् निक्षिप्य निष्कांशिकाः ।बद्ध्वा शङ्खवटी क्षयग्रहणिकारुक्पक्तिशूलादिषु । । (Bhaishajya ratnavali,Agnimandyadi chikitsa 10/87 ) INGREDIENTS QUANTITY METRIC EQUIVALENT Chincha kshara…